Jaki ekran projekcyjny kupić?
Ostanie kilka lat upłynęło pod znakiem rosnącego zainteresowania projektorami. Urządzenia te zwykle wykorzystywane są do budowy kin domowych, chociaż nie tylko. Należy zauważyć, iż nie każdy zdaje sobie sprawę, iż bardzo utrudnione, a wręcz niemożliwe, jest korzystanie z projektorów bez tzw. ekranów projekcyjnych.
Bynajmniej taki ekran, to nie zwykła mata, którą można kupić bez głębszej refleksji. Otóż przed zakupem należy wziąć pod uwagę kilka czynników, takich jak chociażby odległość oglądającego od ekranu, zastosowania projektora, jasność w pomieszczeniu itd.
Spis treści
Rodzaje
Wyróżniamy dwa typy ekranów projekcyjnych. Podział ten wynika ze sposobu ich montażu:
- Mobilne
- Stałe (ścienno-sufitowe)
Mobilne (przenośne)
Są łatwe w transporcie oraz montażu. Polecane osobom wykonującym prezentacje multimedialne w różnych miejscach.
Wyróżniamy dwa typy ekranów mobilnych:
Podłogowe
Ekran umieszczony jest w poręcznej walizce, która jest jednocześnie podstawką dla całej konstrukcji. Ekran wysuwa się z walizki wraz ze specjalnym stelażem, który go stabilizuje. Całość spoczywa bezpośrednio na podłodze.
Przykład ekranu podłogowego: Nobo
Na trójnogu
Ekran montowany jest na trójnogu, który dodatkowo może mieć regulowaną wysokość. Cały zestaw oferowany jest w specjalnym pokrowcu ułatwiającym transport.
Przykład ekranu na trójnogu: Metroplan LT1003 Leader
Ścienno-sufitowe
Montowane są na stałe w jednym miejscu. Spotykane w salach konferencyjnych, a także w domach, gdzie wraz z projektorem tworzą zestaw kina domowego. Mogą być przytwierdzone do ściany bądź sufitu
Rozwijane ręcznie
Jak sugeruje nazwa – wysuwane są manualnie. W praktyce za pomocą specjalnej rączki lub korbki.
Przykład ekranu rozwijanego ręcznie: Metroplan Leader Manual Wall
Elektryczne (automatyczne)
Posiadają silniczek, który odpowiada za zwijanie oraz rozwijanie ekranu. Mechanizm może być aktywowany bezprzewodowo (pilotem) lub przewodowo - zwykle za pomocą włącznika wbudowane w ścianę.
Przykład ekranu elektrycznego: Kensington Nobo
Inne
Istnieją dwa dodatkowe rodzaje ekranów, które są rozwinięciem jednej z powyższych grup.
Ramowe
Cechą charakterystyczną jest tutaj rama stabilizująca umieszczona dookoła ekranu. Wykonana jest ona z aluminium i ma przeważnie kolor czarny – rzadziej siwy.
Przykład ekranu ramowego: KAdeo Imager Vision
Ekrany ramowe można zamontować zarówno na stojaku (trójnogu) jak również powiesić na ścianie (suficie). Dzięki temu mogą pełnić zarówno rolę mobilnych jak również stacjonarnych ekranów.
Często wybierane są do zestawów kina domowego – ładnie się prezentują na ścianie.
Z napinaczami
Rozwiązanie polegające na umieszczeniu po bokach ekranu elektrycznego specjalnych linek, które po rozłożeniu konstrukcji napinają się, dzięki czemu ekran jest idealnie płaski (pozbawiony fałd).
Przykład ekranu z napinaczami: KAUBER TENSIONED
Odległości oraz rozmiary
Rozmiar ekranu powinien być dopasowany do odległości z jakiej widz będzie patrzył na ekran. Na schemacie poniżej zaprezentowano orientacyjne dystanse dla różnych szerokości ekranu.
Jak można zauważyć powyżej, minimalna odległość wynosi 1,5 szerokości ekranu. Optymalna, to 2,5 (kino domowe) lub 4,5 (sala konferencyjna) szerokości.
Formaty
Ekrany projekcyjne oferowane są w różnych formatach. Parametr ten oznacza stosunek szerokości do wysokości ekranu. Jaki format wybrać? Otóż wiele zależy od tego w jakim formacie będzie generowany sygnał wizualny:
- 1:1 - obraz jest kwadratowy. W tym formacie wyświetlane są zwykle wykresy, tabele, tekst – zwykle z rzutnika
- 4:3 - starsze filmy, komputery (laptopy) pracujące w rozdzielczościach: SVGA - 800x600, XGA - 1024x768, SXGA - 1280x1024 oraz SXGA+ - 1400x1050
- 16:9 - obecnie produkowane filmy, komputery pracujące w rozdzielczościach: WVGA - 854x480, WSVGA – 1024x576 , WXGA – 1280x720 i HDTV - 1920x1080
- 16:10 - laptopy w rozdzielczości: WXGA 1280x800 lub WUXGA 1920x1200
Obecnie na rynku dominują ekrany 4:3 oraz 16:9. Jeżeli będziemy próbować wyświetlić obraz w standardzie 4:3 na ekranie 16:9 to uświadczymy dwa puste paski po bokach. Z kolei sygnał w formacie 16:9 na ekranie 4:3, to dwa puste pole na górze oraz u dołu ekranu. Istnieje oczywiście możliwość zmiany proporcji w ustawieniach projektora, tak aby zapełnić całe pole ekranu, jednak tak uzyskany obraz będzie nienaturalnie rozciągnięty.
Parametry
Współczynnik odbicia (gain)
W specyfikacji ekranów projekcyjnych znajdziemy parametr o nazwie gain (pol. zysk). Mierzy on poziom odbicia padającego na ekran światła. Za wartość wzorcową przyjmujemy gain = 1 (odbicie jakie uzyskuje tlenek magnezu). Dla przykładu ekran o gain=1.3 będzie odbijał 30% więcej światła niż wartość wzorcowa (gain=1). Z kolei gain=0.7, to możliwość odbicia 70% tego co wartość wzorcowa.
Współczynnik odbicia powinien być tym wyższy, im więcej światła wpada do miejsca, gdzie znajduje się ekran. Co prawda odpowiedzią na zbyt dużą jasność w takim pomieszczeniu powinno być zwiększenie jasności projektora, jednak niektóre urządzenia - zwłaszcza te mobilne - nie pozwalają na uzyskanie wystarczająco dużej jasności i wtedy ekran z wysokim gain będzie jak najbardziej pożądany.
Wysoki współczynnik odbicia ma pewną istotną wadę – otóż wraz z jego wzrostem spadają kąty widzenia. Dla przykładu:
- 0.8 (Gray Pro) - kąt widzenia: 150°
- 1.0 (Matt White Plus) - kąt widzenia: 120°
- 1.4 (Bi Vision) - kąt widzenia: 100°
- 2.8 (High Power) - kąt widzenia: 25°
Sprzedawcy najczęściej polecają ekrany o gain 1.3, traktując je jako najbardziej uniwersalne - wartość ta nie musi mieć zastosowania w miejscu, w którym Ty używasz projektora.
Kolor ekranu
Na rynku dostępne są ekrany w dwóch kolorach – białym oraz szarym (wraz z różnymi odcieniami). Ekrany o białej brawie stosowane są od bardzo dawana. Z kolei szare pojawiły dopiero na początku XX wieku.
Jeżeli szukamy ekranu do kina domowego, to szare (o gain 0.7 – 0.9) sprawdzą się w pomieszczeniach nie do końca zaciemnionych, które dodatkowo mają jasne ściany odbijające światło – szara powierzchnia lepiej pochłania światło otoczenia niż biała. Pożądany jest też projektor o stosunkowo dużej jasności. Dzięki temu uzyskamy bardzo dobry kontrast (oczywiście musi na to pozwalać nasz projektor), głęboką czerń oraz szerokie kąty widzenia.
Ekran biały kontra szary
Z kolei dla zestawów kina domowego do pomieszczeń dobrze zaciemnionych z czarnymi ścianami, sufitem, podłogą, czyli w warunkach podobnych do komercyjnego kina, lepszym rozwiązaniem będzie biały ekran (o gain 1.2 – 1.5).
We wszystkich innych zastosowaniach lepsze także okażą się białe ekrany.
Co jeszcze?
- Koszty - istnieją różne typy ekranów, jednak w uproszczeniu można przyjąć iż jego cena powinna wynosić 15 – 30% wartości projektora
- Najpierw projektor - gdy już znajdziemy właściwe urządzenie, możemy zabrać się za wybór ekranu
- Odległość od podłoża - ekran w zestawie kina domowego powinien być umieszczony przynajmniej 1 m nad podłogą
- Ekrany tylnoprojekcyjne - są to specjalne konstrukcje, które umożliwiają wyświetlanie obrazu z projektora, który umieszczony jest bezpośrednio za ekranem. Rozwiązanie to jest rzadko stosowane w domach, gdyż wymaga dużo dodatkowe miejsca dla projektora z tyłu ekranu. Należy wspomnieć, iż ekrany tylnoprojekcyjne mają pewną istotną zaletę – uzyskiwany obraz jest stosunkowo dobrej jakości i to nawet w dobrze nasłonecznionych pomieszczeniach
- Malowanie ekranu - w sprzedaży są specjalne farby, które możemy nałożyć bezpośrednio na ścianę – taki namalowany ekran może mieć zbliżone właściwości do tradycyjnego
Opinie o produktach